Trotse Laura O'Neill maakt monument Short Stirling

21 juli 2020 09:00

Door Marcel Beijer

ALMERE – "Ik ben echt enorm trots dat ik deze opdracht heb gekregen. En ik denk dat mijn oma en opa ook trots zouden zijn. Beiden waren betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Hun verhalen heb ik meegekregen. Ik weet welke impact een oorlog op mensen heeft."

De Britse kunstenares Laura O'Neill (30) mag het monument maken ter nagedachtenis van de Short Stirling-bemanning, van wie de lichamen zich waarschijnlijk nog bevinden in het neergeschoten toestel in het Markermeer, vlakbij de Oostvaardersdijk bij Almere. Na de zomer wordt het toestel geborgen. De (internationale) aandacht voor deze klus is groot.
O'Neill is zelf woonachtig in Almere Poort en wist van de gevonden Short Stirling. "Ik heb daarom niet geaarzeld toen de gemeente kunstenaars uitnodigde een ontwerp in te sturen. Wat mij vooral raakte was de leeftijd van die piloten. Die waren zó jong. Kwetsbare jongens eigenlijk nog."

Rise

Dat gegeven is terug te zien in het ontwerp van O'Neill dat ze 'Rise' genoemd heeft. Op een wrakdeel van de Short Stirling zit een jonge, manshoge piloot gemaakt van aluminium. Hij kijkt naar de vlaggenmast die op het herdenkingsveld staat, en nodigt daarmee huidige generaties uit om te herdenken.
"Ik ben in het Bos der Onverzettelijken wezen kijken. Het is een mooie plek om te herdenken.

O'Neill modelleerde de piloot naar haar eigen negentienjarige neefje, maar haar gedachten waren toch vooral bij haar oma die tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de Engelse landmacht zat en haar opa die als militair onder meer naar Birma werd uitgezonden, het huidige Myanmar. "Hij was altijd trots op de medaille die hij droeg. Ik realiseerde me dat ook zij destijds erg jong waren. Wij kunnen ons niet voorstellen dat je op die jonge leeftijd bereid bent je leven op te offeren om voor vrijheid te vechten. Ik heb daar groot respect voor."

Eigen stad

O'Neill studeerde bij de Rijksacademie voor Beeldende Kunst in Amsterdam en verhuisde twee jaar geleden met haar partner naar Almere Poort. Vorige week werd een werk van haar onthuld bij de rechtbank in Amsterdam: een groot bewegend beeld van een ferme handdruk. "Een handdruk staat voor respect en eenheid en symboliseert en verbinding.Het is mooi dat ik mijn eigen stad nu ook iets mag realiseren."

Jury

'Rise' werd uitgekozen door een jury van betrokkenen, schoolkinderen en ook wethouder Hilde van Garderen. "De jury heeft Laura gekozen uit een long-list van vijftien inzendingen. Dat resulteerde in een short-list van drie inzendingen die zijn geselecteerd op geschiktheid, haalbaarheid, enzovoort. Ook wij werden gegrepen door die jonge piloot op dat wrak", zegt Van Garderen. "Het is een monument waarbij je echt kan herdenken. En Laura was ook niet te beroerd om wat aanpassingen te doen. Zo vonden de kinderen in de jury dat de piloot wel erg zielig keek. Die expressie is zijn gezicht is wat neutraler geworden. En ook het hemdje dat hij aanvankelijk droeg wordt nog gewijzigd. Misschien door een pilotenjack of een overhemd met de epauletten van een piloot. Dat pas beter bij het Nederlandse klimaat."

Rise wordt waarschijnlijk in november in het Bos der Onverzettelijken geplaatst. De bedoeling is dat het wrakstuk waarop de piloot zit van de originele Short Stirling is. Indien er geen geschikt wrakdeel wordt gevonden, waarop de piloot kan zitten, komt Laura met een alternatief in de vorm van een grote kei.

Laura O'Neill bij het kunstwerk dat vorige week werd geplaatst bij de rechtbank in Amsterdam. (Foto: aangeleverd)