Bomen uit begintijd Almere worden niet altijd oud

Door Robert Mienstra
ALMERE - “Bomen in Almere zijn emotie”, zegt Wouter Baack van de gemeente Almere. “Formeel werk ik hier als technisch beheeradviseur Groen en Spelen, maar meestal noem ik mij de ‘boswachter in de stad’.” Baack legt uit hoe het groenonderhoud in Almere in zijn werk gaat, waarom er gekapt wordt en wat er weer aangeplant wordt. “Er is op dat gebied veel onwetendheid bij de inwoners. Die hoop ik weg te nemen.”

Foto: Gemeente Almere)


Baack is een specialist. Hij studeerde bos- en natuurbeheer. “Mijn collega’s hebben ook een dergelijke opleiding. Dus we weten waar we het over hebben.”
Om het hoe en waarom van het groenonderhoud te begrijpen, gaat Baack terug naar de ontstaansgeschiedenis van Almere. “De stad is in korte tijd uit de grond gestampt. De Rijksdienst heeft destijds in een moordend tempo de straat- en laanbomen geplant. De dienst wilde de stad snel een groene uitstraling geven. Dat deden ze vaak met bomen die heel snel konden groeien, maar die niet heel oud konden worden. De leeftijdsvariatie is beperkt. De stad bestaat nu ruim veertig jaar. Dat betekent dat veel bomen aan hun eind zijn gekomen. Daarmee zitten we nu met een vervangingsopgave. Het gaat om een fors aantal waarop we moeten ingrijpen. Veel bomen worden nu zwak en gaan een gevaar vormen voor de omgeving.”

Omlooptijd


De insteek van het vervangingsbeleid is om Almere groen te houden, legt Baack uit. “Het is nu niet alleen bomen zagen, maar we zijn ook volop aan het herplanten. Ik ben niet van het houthakkersgilde, in tegendeel. We hebben ongeveer honderdtienduizend straat- en laanbomen in Almere. De meeste kunnen we behouden. Maar als bomen aan het einde van hun omlooptijd zijn, dan moeten we echt ingrijpen. Daarbij komt nu de essentaksterfte, een calamiteit die ons overkomt. In de begintijd van Almere zijn heel veel populieren en essen aangeplant. En dat stelt ons nu voor een grote inspanning. Essen hadden oud kunnen worden, maar helaas heeft de ziekte toegeslagen. Bomen die echt ten dode zijn opgeschreven, worden vervangen.”

Begraven


Verder speelt de bodemdaling een rol in een aantal wijken. “Bewoners wilden dat de boel weer opgehoogd werd. En terecht. Maar dat extra zanddek was de doodsteek voor een aantal bomen. Ze worden dan letterlijk begraven. Veel bomen, zoals beuken en eiken kunnen daar niet tegen. Nu weten we gelukkig hoe we dat kunnen voorkomen door de groeiplaatsen fors te vergroten.”

Herplanten


De inzichten van nu spelen ook een rol. “In het begin is de klei Almere afgedekt met een meter spuitzand”, licht Baack toe. “Daar houden bomen niet van. In het verleden is onvoldoende aandacht geweest voor de plantgaten van de bomen. Daar is veel te weinig goede grond voor gebruikt. De boomwortels konden de klei-ondergrond niet bereiken. Daardoor werden de bomen niet groot en oud. Nu kijken we goed naar de plek, de plantgaten en de soort. Dat kan betekenen dat we minder bomen herplanten omdat we juist veel energie steken in de groeiplaatsen zodat de bomen mooi en oud worden. Dan hoeven we over veertig jaar niet opnieuw in te grijpen.”
Bij de herplant stuurt de gemeente nu op de aanplant van veel meer variatie. “Dan leunen we niet meer op één of twee soorten. Zowel de kleibodem als de klimaatsverandering maken dat de gemeente zorgvuldige keuzes moet maken”, legt Baack uit. “We kijken daarbij naar het zuiden. De stedelijke omgeving is droog en warm. Daar is niet elke soort voor geschikt. Dan denken we aan de netelboom (Celtis), de bijenboom (Tetradium), of de plataan (Platanus), soorten die het goed doen in droge en warme omstandigheden.”

Emotie


Baack realiseert zich dat het bomenbeleid voor een aantal inwoners lastig is. “Ik zei het al, bomen zijn emotie in de Almere. Gelukkig maar. We zijn inwoners nu veel meer aan het vertellen waarom we nu zo handelen. Informatieavonden, bomenwandelingen en bomendialogen worden goed bezocht. Het is heel naar als een ogenschijnlijk mooie boom uit je straat verdwijnt. Maar we kunnen dus soms niet anders. Niemand wil een boom in zijn straat die uit het niets omvalt, of waarvan de takken zomaar op de auto’s vallen. En ga er van uit: Almere blijft een groene stad. Als ik Almere vergelijk met welke andere grote stad, dan is het bijvoorbeeld in Amsterdam bomenarmoede en hier bomenweelde. En die weelde blijft hier.”
IN KADER 1

Informatie over bomenkap en -onderhoud


Inwoners kunnen informatie over bomenonderhoud en –kap vinden op www.almere.nl/groen.
Er is een overzicht van alle locaties waar de gemeente aan bomenbeheer doet. Ook alle bewonersbrieven zijn er te vinden.
Veelal staat op deze site ook de achterliggende gedachte en de uitleg van het bomenonderhoud.

IN KADER 2

Schriftelijke vragen over bomenkap


De Partij voor de Dieren – op 21 maart met drie zetels in de gemeenteraad gekozen – laat direct van zich horen. De partij heeft schriftelijke vragen gesteld over de bomenkap in het Meridiaan- en Oostrandpark.
De PvdD stelt dat er ‘zeer veel’ bomenkap in Almere plaatsvindt en dat er ook nog zeer veel kap op de planning staat. De partij zegt signalen te hebben gekregen dat de bomenkap niet altijd even zorgvuldig gebeurt. De partij wil ook weten hoe het staat met de kap van zieke essen waar in sommige delen van de stad soms 95 procent van de bomen wordt gekapt. De partij noemt als voorbeeld het Oostrandpark, het stuk tussen Diadeemstraat en Vergulde Draakstraat en het stuk tussen de Hogering en de Sieradenweg. ‘Zieke essen hoeven niet altijd direct gekapt te worden’, aldus de PvdD in de brief aan het college. De Partij voor de Dieren wil opheldering over deze zaken en 'verdere kaalslag van Almere' voorkomen.

Artikel geplaatst op: 10 april 2018 - 14:20

Gerelateerd

Delen